O chmielu chyba każdy słyszał, większość z nas wie jak wygląda, a zapewne większości kojarzy się z piwem. No właśnie, podnosi walory smakowe piwa. Jednak to nie wszystko, bo chmiel jest wart uwagi pod innym kątem, a mianowicie zdrowotnym. O czym dalej się przekonamy.
Chmiel to roślina, a właściwie pnącze, które kwitnie od lipca do sierpnia. Kwiaty chmielu to jasnozielone szyszki ( kwiaty żeńskie) lub luźne wierzchotki (kwiaty męskie). Najczęściej pozyskiwany jest z upraw, lecz często również można go spotkać w stanie dzikim.
Surowiec zielarski:
Szyszki chmielu – Strobilus Lupuli oraz lupulina (lupulinum) wywierają wyraźne działanie uspokajające, nasenne, rozkurczowe i przeciwlękowe.
Lupulina to gruczoły olejkowe (Glandulae Lupuli) kwiatostanów chmielu. Ma postać żółtego lub brązowego proszku o swoistym silnym zapachu (nieco walerianowo-masłowym). Wywiera wpływ estrogenny, ale zarazem obniża popęd płciowy i wrażliwość mięśni. Silne właściwości antybiotyczne lupuliny były dawniej wykorzystywane w leczeniu zakażonych ran i bakteryjnych chorób skóry (maść na lanolinie z ekstraktem eterowym z lupuliny).
Składnikami czynnymi szyszek chmielu są: olejek eteryczny 1-3% (humulen – ok. 50%, mircen C10H16 do 25%, alfa-kariofilen – do 50%, beta-kariofilen 8%, farnezen – 10%), garbniki ok. 4-5%, żywica – ok. 10%, mircenol – alkohol terpenowy i jego estry związane z kwasami: izowalerianowym C4H9COOH, oenantowym C6H13COOH, pelargonowym C8H17COOH, masłowym i octowym; ponadto humulon = kwas alfa-goryczochmielowy; lupulon = kwas beta-goryczo-chmielowy; chinony, asparagina, cholina, triterpen – hopanon, chalkony, flawonoidy (kwercetyna). Czysta lupulina zawiera olejek eteryczny (4-6%), żywice (40-50%), woski (15-25%).
Szyszki chmielu, szczególnie w połączeniu z glistnikiem zapobiegają objawom „uderzenia krwi do głowy” oraz nerwicom w okresie przekwitania. Gorzkie substancje zawarte w szyszkach chmielu pobudzają wydzielanie soków trawiennych przyspieszają trawienie. Nerwicę żołądka, serca i jelit znosi bardzo szybko mieszanka zawierająca szyszki chmielu, kłącze tataraku – Rhizoma Calami i ziele dymnicy – Herba Fumariae w równych ilościach (napar). W celu spotęgowania działania uspokajającego i antynerwicowego, szyszki chmielu można łączyć w mieszankach z kłączami kozłka– Rhizoma Valerianae, zielem męczennicy – Herba Pasifloraeoraz zielem melisy – Folium Melissae.
Źródło: dr.H.Różański
Zbiór szyszek chmielu to koniec sierpnia, początek września.
Suszenie powinno odbywać się zaraz po zbiorze, w miejscu zacienionym i przewiewnym. Można również do tego celu wykorzystać suszarkę do warzyw i owoców, ustawiając wskaźnik temperatury na 40 stopni.
Napar z szyszek chmielu:
1-2 łyżki rozdrobnionego surowca zalać 1 szklanką wrzącej wody; odstawić pod przykryciem na 30 minut, przecedzić. Pić 2 razy dziennie po 100-200 ml.
W kosmetyce:
Wyciągi wodne z szyszek stosuje się w pielęgnacji włosów, co zapobiega wypadaniu i łamliwości. Płukanki również likwidują stany zapalne skóry głowy, hamują powstawanie łupieżu.
Chmiel wykorzystuje się też do regenerujących i odprężających kąpieli.
Uwaga:
Podczas zbiorów lepiej założyć rękawiczki ponieważ kontakt z rośliną może wywołać reakcję alergiczną.